शेतजमिनीचा सातबारा कसा काढायचा हे आता सर्वांनाच माहित झाले आहे. पण जेव्हा आपण बँकेत पीक कर्जासाठी (Crop Loan) जातो किंवा ‘पीएम किसान’ सारख्या सरकारी योजनेचा फॉर्म भरतो, तेव्हा तिथे ‘८ अ उतारा’ (8A Utara) हमखास मागितला जातो. बऱ्याचदा ऐन वेळेवर हा उतारा काढण्यासाठी आपली धांदल उडते.
पण आता काळजी करण्याचे कारण नाही. डिजिटल युगात, विशेषतः २०२६ च्या नवीन अपडेट्सनुसार, तुम्ही तुमचा ८ अ उतारा अगदी काही मिनिटांत मोबाईलवर काढू शकता. यासाठी कोणालाही पैसे देण्याची किंवा तहसील कार्यालयात रांगेत उभे राहण्याची गरज उरलेली नाही.
चला तर मग, ८ अ उतारा म्हणजे नेमके काय आणि तो घरबसल्या डाऊनलोड कसा करायचा हे अत्यंत सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
८ अ उतारा म्हणजे काय? (What is 8A Utara?)
सातबारा उताऱ्यावर एका विशिष्ट गटाची (Survey Number) माहिती असते. मात्र, एकाच व्यक्तीच्या नावावर त्या गावात वेगवेगळ्या ठिकाणी दोन-तीन जमिनी असू शकतात. अशा वेळी त्या व्यक्तीची त्या गावात एकूण किती जमीन आहे, याचा एकत्रित पुरावा म्हणजे ८ अ उतारा होय.
याला महसुली भाषेत ‘खाते उतारा’ (Khate Utara) असेही म्हणतात. यामध्ये खालील अत्यंत महत्त्वाची माहिती दिलेली असते:
- खातेदाराचे संपूर्ण नाव आणि पत्ता.
- खाते क्रमांक (Khate Number).
- त्या गावातील व्यक्तीच्या नावावर असलेल्या सर्व जमिनींचे गट नंबर.
- एकूण जमिनीचे क्षेत्रफळ (हेक्टर आणि आर मध्ये).
महाभूलेख पोर्टलवरून मोफत ८ अ उतारा कसा पाहायचा?
जर तुम्हाला तुमचा खाते क्रमांक किंवा एकूण क्षेत्रफळ फक्त पाहायचे असेल, तर तुम्ही शासनाच्या पोर्टलवरून ते अगदी मोफत तपासू शकता. यासाठी खालील स्टेप्स फॉलो करा:
स्टेप १: तुमच्या मोबाईलमध्ये ब्राउझर उघडा आणि bhulekh.mahabhumi.gov.in या शासनाच्या अधिकृत वेबसाईटवर जा.
स्टेप २: वेबसाईटच्या उजव्या बाजूला तुमचा ‘जिल्हा, तालुका आणि गाव’ असा पर्याय दिसेल. तिथे तुमचा महसूल विभागातील जिल्हा (उदा. पुणे, नाशिक, अमरावती) निवडा, तालुका निवडा आणि गाव निवडा.
स्टेप ३: आता नवीन पेजवर तुम्हाला खाते क्रमांक(Khata Number) आणि नाव(Name) असे दोन पर्याय दिसतील.
स्टेप ४: यामध्ये तुम्हाला ८ अ शोधण्यासाठी काही मुख्य पर्याय दिसतील:
- खाते क्रमांक (Khata Number)
- पहिले नाव
- मधले नाव
- आडनाव
- पूर्ण नाव
स्टेप ५: जर तुम्हाला तुमचा खाते क्रमांक माहित असेल, तर तो टाकून ‘शोधा’ वर क्लिक करा. माहिती नसल्यास तुम्ही नावावरूनही शोधू शकता. तुमचा मोबाईल नंबर टाका आणि स्क्रीनवर तुमचा मोफत ८ अ उतारा तयार असेल!
डिजिटल स्वाक्षरीचा ८ अ उतारा कसा डाऊनलोड करावा?
बँकेत किंवा कोणत्याही कायदेशीर कामासाठी वर काढलेला मोफत उतारा चालत नाही. तिथे तुम्हाला तलाठ्याची सही असलेला म्हणजेच ‘डिजिटल स्वाक्षरीचा ८ अ उतारा’ (Digital Signed 8A) द्यावा लागतो. तो काढण्याची प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे:
- नेहमीप्रमाणे digitalsatbara.mahabhumi.gov.in या वेबसाईटवर जा. तुमचे युजरनेम व पासवर्ड टाकून लॉगिन करा.
- तुमच्या वॉलेटमध्ये किमान १५ रुपये बॅलन्स असल्याची खात्री करा, कारण एका उताऱ्यासाठी शासनाचे १५ रुपये शुल्क लागते. (पैसे नसल्यास ‘Recharge Account’ मधून ॲड करा).
- लॉगिन झाल्यावर मुख्य पानावर तुमचा जिल्हा, तालुका, गाव निवडा आणि तुमचा ‘खाते क्रमांक’ टाका.
- सर्व माहिती बरोबर असल्याची खात्री करून हिरव्या रंगाच्या ‘Download’ बटनावर क्लिक करा.
- अवघ्या काही सेकंदात तुमचा डिजिटल सहीचा ८ अ उतारा PDF स्वरूपात मोबाईलमध्ये सेव्ह होईल. यावर तलाठ्याच्या प्रत्यक्ष सही किंवा शिक्क्याची गरज नसते.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. ७/१२ आणि ८ अ उताऱ्यामध्ये नेमका मुख्य फरक काय आहे?
सातबारा उतारा हा एका विशिष्ट जमिनीच्या तुकड्याचा (गटाचा) मालकी आणि पिकांचा पुरावा असतो. तर ८ अ उतारा हा एका व्यक्तीच्या नावावर त्या संपूर्ण गावात एकूण किती जमीन आहे, याचा एकत्रित पुरावा (खाते उतारा) असतो.
२. ८ अ उतारा काढण्यासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात का?
ऑनलाईन ८ अ उतारा काढण्यासाठी कोणत्याही कागदपत्रांची आवश्यकता नसते. तुम्हाला फक्त तुमचा खाते क्रमांक किंवा संपूर्ण नाव, आणि गाव, तालुका, जिल्हा एवढीच माहिती असणे पुरेसे आहे.
३. मला माझा खाते क्रमांक (Khate Number) माहित नसेल तर काय करावे?
तुम्ही महाभूलेख (bhulekh.mahabhumi.gov.in) वेबसाईटवर जाऊन ‘8A’ पर्यायामध्ये ‘नावावरून’ (Name wise) सर्च करू शकता. तिथे तुमच्या नावावर क्लिक केल्यास तुम्हाला तुमचा अचूक खाते क्रमांक सहज मिळून जाईल.
शेतकरी मित्रांनो, आता बँकेत जाताना किंवा कोणत्याही योजनेचा फॉर्म भरताना ८ अ उताऱ्यासाठी तुमची अजिबात धावपळ होणार नाही. तुम्हाला हा उतारा ऑनलाईन काढताना काही तांत्रिक अडचण येत असल्यास खाली कंमेंट करून नक्की सांगा, मी तुम्हाला त्वरित मार्गदर्शन करेन. आणि हो, ही महत्त्वाची माहिती इतर शेतकरी ग्रुप्सवर शेअर करून आपल्या बांधवांना नक्की मदत करा!